---

Określenie „odmładzanie genowe” jest pewnym skrótem, które idealnie przyjęło się do celów marketingowych, ale Światło szerokopasmowe nie zmienia naszych genów ani DNA. Badania wskazują natomiast, że jego działanie może wpływać na ekspresję genów, czyli na aktywność określonych programów biologicznych w komórkach skóry.

W badaniach molekularnych skóry poddanej serii zabiegów światłem szerokopasmowym wykazano zmianę profilu ekspresji części genów związanych ze starzeniem. Co interesujące, po terapii ekspresja części z nich przesuwała się w kierunku profilu obserwowanego w skórze osób młodszych.

Z biologicznego punktu widzenia jest to szczególnie interesujące, ponieważ starzenie skóry nie jest wyłącznie zmianą jej wyglądu i struktury macierzy zewnątrzkomórkowej. Towarzyszą mu również zmiany aktywności komórek, odpowiedzi zapalnej, metabolizmu białek, proliferacji oraz mechanizmów odpowiedzialnych za utrzymanie homeostazy tkankowej.

Oddziaływanie światła i powstający w tkance kontrolowany bodziec termiczny mogą uruchamiać szlaki odpowiedzi komórkowej związane z naprawą i przebudową tkanki. Odpowiedź ta nie ogranicza się więc wyłącznie do bezpośredniego efektu fototermicznego na melaninę czy hemoglobinę – w skórze dochodzi również do wtórnej odpowiedzi biologicznej.

W jednym z najczęściej cytowanych badań opublikowanych w Journal of Investigative Dermatology porównano skórę kobiet po 50. roku życia ze skórą kobiet poniżej 30. roku życia. U starszych uczestniczek wykonano trzy zabiegi BBL w odstępach miesięcznych, a następnie analizowano materiał pobrany z leczonej i nieleczonej skóry.

Badacze zidentyfikowali 2265 transkryptów kodujących i niekodujących RNA, których ekspresja różniła skórę starszą od młodszej. Po serii zabiegów w przypadku 1293 z nich profil ekspresji przesunął się w kierunku obserwowanego w skórze młodej. Zmiany obejmowały m.in. geny związane z metabolizmem białek, cyklem komórkowym, przetwarzaniem RNA oraz szlakami powiązanymi z procesami starzenia.

I właśnie stąd wzięło się określenie „odmładzanie genowe” czy „odmładzanie na poziomie komórkowym”.

Nie oznacza ono ingerencji w materiał genetyczny. Bardziej precyzyjnie należałoby powiedzieć, że po ekspozycji na światło szerokopasmowe zaobserwowano modulację ekspresji części genów w starzejącej się skórze w kierunku profilu charakterystycznego dla skóry młodszej.

Trzeba jednak zachować proporcje. Było to badanie pilotażowe obejmujące zaledwie 5 kobiet w grupie leczonej i 5 młodych kobiet stanowiących grupę odniesienia. Biopsje wykonywano cztery tygodnie po trzecim zabiegu, dlatego na podstawie tej pracy nie wiemy również, jak długo obserwowane zmiany molekularne się utrzymują.

Co równie istotne, badanie dotyczyło konkretnego protokołu BBL i nie porównywało BBL z nowoczesnymi technologiami IPL czy IPDL. Nie stanowi więc dowodu, że podobna odpowiedź biologiczna jest charakterystyczna wyłącznie dla jednego urządzenia lub jednej nazwy handlowej.

Z medycznego punktu widzenia powiedziałbym więc: mamy interesujący dowód na to, że działanie światła szerokopasmowego może wykraczać poza redukcję przebarwień i zmian naczyniowych oraz wiązać się ze zmianami molekularnymi w skórze. odpowiednio dobranych zabiegów.

Dlatego określenie „odmładzanie komórkowe” można traktować jako obrazowe przedstawienie zjawiska, ale z punktu widzenia medycznego właściwsze jest mówienie o modulacji odpowiedzi komórkowej i ekspresji genów pod wpływem bodźca świetlnego i termicznego. Co istotne, nie oznacza to, że komórka zostaje „cofnięta w czasie” ani że światło zmienia jej wiek biologiczny. Obserwujemy raczej zmianę części procesów molekularnych w kierunku charakterystycznym dla młodszej tkanki.

lek. Maciej Materka